Zonwering schoonmaken zonder schade: zo doe je het goed

zonwering schoonmaken

Vuile zonwering trekt meer warmte aan en slijt sneller. Regelmatig schoonmaken verlengt de levensduur met jaren en houdt kleuren helder. De aanpak verschilt per type: een markies vraagt om een andere methode dan een screen of een binnenzonwering.

Hoe vaak schoonmaken?

Twee keer per jaar is de ondergrens: één keer in het voorjaar voordat het zonweringsseizoen begint, en één keer aan het einde van de zomer voordat je hem opbergt of voor langere tijd niet meer gebruikt. Woon je in een stad of vlakbij een drukke weg, dan zet je dat bij naar drie of vier keer per jaar. Roet en fijnstof vreten zich sneller in dan zand of stuifmeel.

Een snelle richtlijn voor inspectie:

  • Controleer het doek op verkleuringen, scheurtjes of losse naden
  • Bekijk de mechanische delen op roest, losse bouten of stijve scharnieren
  • Let op donkere vlekken die kunnen wijzen op schimmel of algengroei

Zonwering schoonmaken per type

Elk type zonwering heeft een eigen aanpak. Wat goed werkt op aluminium lamellen beschadigt mogelijk het doek van een markies. Begin altijd met de zachtste methode en schaal op als dat nodig is.

Markiesdoek reinigen

Gebruik nooit een hogedrukspuiter op markiesdoek. De druk tast de coating aan die het doek waterafstotend maakt. Was het doek met lauwwarm water, een zachte borstel en een druppel vloeibare zeep zonder biologische enzymen. Werk in de rijrichting van het weefsel, niet cirkelvormig.

Laat het doek vervolgens volledig uitgerold drogen voordat je de markies inrolt. Dit is het punt waar de meeste schade ontstaat: een doek dat nog iets vochtig is en urenlang opgerold blijft, krijgt vrijwel zeker schimmelplekken. Plan het reinigen op een dag dat je een paar uur zon en wind verwacht.

Voor hardnekkige vlekken, zoals vogelpoep of roetstrepen, werkt een oplossing van 1 liter lauwwarm water met een scheutje wasverzachter goed. Laat het tien minuten intrekken en borstel daarna zachtjes. Spoelen doe je grondig, want zeeprest trekt juist meer vuil aan.

Screens en rolluiken

Screens zijn doorgaans robuuster dan markiesdoek en verdragen iets meer druk bij het spoelen. Toch blijft een tuinslang met normale druk de veiligste keuze. Gebruik een microvezeldoek om het doek aan beide kanten af te nemen. De aluminium of kunststof rail en het cassetteprofiel spuit je schoon met de slang en dep je droog met een doek.

Rolluikdelen van aluminium of PVC reinig je met een sopje en een zachte spons. Let op de kieren tussen de lamellen, daar hoopt zich stof op dat bij regen smeer wordt. Een oude tandenborstel werkt goed voor die smalle ruimtes.

Binnenzonwering

Rolgordijnen, plissés en jaloezieën hangen vaak in een vochtige omgeving zoals een badkamer of keuken. Stofzuig ze regelmatig met een zachte borstelkop op lage stand. Kunststof en aluminium lamellen neem je af met een vochtige microvezeldoek. Stoffen gordijnen en plissés was je pas als vlekken niet anders verdwijnen, bij voorkeur met handwas op 30 graden.

De mechanische delen niet vergeten

Het doek of de lamel is zichtbaar, maar de aandrijving bepaalt hoe lang de zonwering meegaat. Bij Woonvak zien we regelmatig dat monteurs worden gebeld voor een vastgelopen markies, terwijl schoonmaken en smeren het probleem hadden voorkomen.

Ga als volgt te werk bij het onderhoud van de mechanische delen:

  1. Veeg de armen, rails en cassette droog af met een doek
  2. Inspecteer de scharnieren en draaipunten op corrosie of stijfheid
  3. Breng siliconeenspray aan op bewegende delen, nooit WD-40 of olie op basis van petroleum
  4. Controleer de spanning van de veer bij manuele markiezen en laat deze indien nodig afstellen door een installateur
  5. Test de motor bij elektrische zonwering op soepele werking in beide richtingen

Siliconeenspray verdampt langzamer dan olie en trekt minder stof aan. Een bus van een paar euro gaat meerdere seizoenen mee als je het spaarzaam gebruikt.

Schimmel op zonwering aanpakken

Schimmelplekken zijn donkergroen of zwart en voelen soms licht kleverig aan. Ze ontstaan als een vochtig doek te lang opgerold blijft, maar ook als vuil niet tijdig wordt verwijderd. Op kunststof en aluminium is schimmel relatief eenvoudig te verwijderen met een oplossing van 1 deel azijn op 3 delen water.

Op markiesdoek is het lastiger. Azijn kan de coating aantasten, net als bleekwater. Gebruik een schimmelreiniger die specifiek is ontwikkeld voor buitentextiel en volg de instructies van de fabrikant op. Behandel het doek daarna met een impregneerproduct om nieuwe schimmelgroei te vertragen. Impregneren doe je op een droog doek bij temperaturen boven de 10 graden.

Wat je beter kunt vermijden

Een paar fouten keren steeds terug bij het schoonmaken van zonwering. De bekendste is de hogedrukspuiter op doek, maar er zijn meer valkuilen.

  • Schurende schoonmaakmiddelen of schuursponzen beschadigen laklagen en coatings
  • Wasmiddelen met enzymen of bleekmiddel tasten de waterdichtheid van markiesdoek aan
  • Doek oprollen terwijl het nog nat of vochtig is, ook al is het maar licht vochtig
  • Sprays op oliebasis op de rails, die trekken stof aan en maken de situatie erger
  • Te hard borstelen dwars op het weefsel, dat trekt draden los

Bij Woonvak adviseren we ook om nooit de zonwering uit te rollen of in te rollen bij harde wind. Dat belast de naden van het doek en de armmechanismen onevenredig. Wacht altijd tot het windstil genoeg is, zeker bij oudere modellen.

Na het schoonmaken: opbergen voor de winter

Als je de zonwering inrolt voor de winter, doe dat dan pas als het doek minstens twee uur droog heeft gehangen in de openlucht. Berg losse onderdelen, zoals slinger of afstandsbediening, op in een droge ruimte. Dek de cassette af met een beschermhoes als de zonwering buiten blijft hangen, zodat condensvocht geen vat krijgt op het opgerolde doek.

Controleer in het voorjaar vóór het eerste gebruik altijd opnieuw of de naden nog intact zijn en of het mechanisme soepel loopt. Een klein probleem dat je nu aanpakt, kost een halfuur. Hetzelfde probleem halverwege de zomer kan leiden tot vervanging van het hele systeem.

Foto van Over de auteur
Over de auteur

Floris van Dam kijkt graag naar hoe dingen in en om het huis werken. Hij verdiept zich in bouwmaterialen, onderhoud, renovaties en praktische oplossingen voor veelvoorkomende woonproblemen. Voor Woonvak.nl schrijft hij artikelen waarmee lezers beter begrijpen wat ze zelf kunnen aanpakken en waar ze op moeten letten.